Thưởng - phạt là một hệ lưỡng cực tương tự như âm - dương, lớn - nhỏ... Nếu như hình phạt khiến trẻ sợ hãi, buồn đau thì lời khen đúng lại là 'liều thuốc bổ' kích thích tinh thần của con trẻ.
Khen thưởng trẻ có hành vi tốt là ‘món quà’ ý nghĩa, động lực lớn cho con trẻ. Hơn thế nữa, phần thưởng thể hiện sự cảm kích và đánh giá cao của bạn với nỗ lực của con. Nhưng khen con sao cho đúng lại là ‘nghệ thuật’ không phải bậc cha mẹ nào cũng biết.
Dưới đây là 5 điều bạn cần lưu ý khi khen thưởng con
1: Đặt ra kỳ vọng
Giải thích rõ các hành vi mà bạn mong muốn ở con. Ví dụ, bạn yêu cầu con dọn phòng trước khi đi ngủ, hoặc bạn yêu cầu con chơi đùa không quá ồn ã trong 20 phút, khi bạn chuẩn bị bữa tối. Sự kỳ vọng của bạn nên tương xứng với khả năng của trẻ.
Điều quan trọng khi đưa ra kỳ vọng là bạn không nên đưa ra mục tiêu quá dễ, khiến trẻ tự đắc với thành công của mình.
Khen thưởng trẻ có hành vi tốt là ‘món quà’ ý nghĩa, động lực lớn cho con trẻ.
2: Chọn phần thưởng hợp lý
Phần thưởng sẽ không phải là một ngày dạo chơi trong sở thú hay một buổi đi ăn kem đặc biệt ở một địa điểm xa nhà, nổi tiếng. Phần thưởng bạn chọn phải thiết thực và có thể thực hiện được ngay. Ví dụ, kể cho trẻ nghe thêm một câu chuyện trước khi đi ngủ hoặc cho phép trẻ ‘câu giờ’ một chút trước khi ngủ.
Những trẻ lớn hơn đang bắt đầu tìm hiểu giá trị của đồng tiền sẽ đánh giá cao những phần thưởng có chút trị giá về tiền bạc.
3: Đơn giản hóa chuyện phần thưởng
Bất kể sự kết hợp giữa phần thưởng và nhiệm vụ bạn chọn là gì, thì hãy giữ nó ở mức đơn giản và cân bằng. Một phần thưởng lớn cho một công việc đơn giản sẽ tạo ra những kỳ vọng thiếu thực tế trong tương lai, có thể dẫn tới nhiều rắc rối hơn so với lợi ích.
4: Giữ lời hứa với trẻ
Hãy giữ những thỏa thuận như đã hứa với con. Chắc chắn rằng, sự động viên được thực hiện một cách kịp thời để tạo ra mối liên kết mạnh mẽ giữa hành vi tốt và quyền lợi. Trái lại, nếu trẻ không hoàn thành nhiệm vụ được giao, bạn kiên quyết không thưởng. Trẻ có thể thất vọng vì không được thưởng, nhưng điều quan trọng là bạn đang dạy trẻ cách giữ đúng lời hứa và cam kết.
5: Nhất quán
Khi đề cập đến việc nuôi dưỡng và khích lệ hành vi tích cực của trẻ thì sự nhất quán là chìa khóa thành công. Hàng ngày, bạn nên củng cố tinh thần cho trẻ bằng những lời khen hợp lý. Định rõ những phần thưởng bạn đã hứa với trẻ và phần thưởng thêm vì trẻ đã hoàn thành xuất sắc công việc.
